یادداشت
پاییز؛ زیباییِ رنگها و دلتنگیِ جای خالی
پاییز که از راه میرسد، انگار جهان ما برای چند هفته لباس تازهای میپوشد. درختانی که تا روزهای قبل با برگهای سبز و یکدستشان سایه میساختند، آرامآرام رنگ عوض میکنند و هرکدام به تابلویی زنده تبدیل میشوند؛ یکی زردِ روشن، یکی سرخِ آتشین، یکی نارنجی و دیگری قهوهایِ گرم. هیچ دو درختی درست شبیه هم نیستند، اما کنار هم منظرهای میسازند که آدم دلش میخواهد کمی بیشتر به آن نگاه کند و از کنارش با عجله نگذرد.
صبحهای پاییز حال دیگری دارند. هوا خنک است، اما هنوز آنقدر سرد نشده که آدم را از بیرون رفتن منصرف کند. نور خورشید نرمتر از تابستان روی دیوارها و شاخهها مینشیند و سایهها کشیدهتر میشوند. پنجره را که باز میکنی، نسیمی خنک به صورتت میخورد و بوی خاک، برگ و گاهی باران، آرامآرام در خانه میپیچد. همان لحظههای سادهای که شاید در روزهای شلوغ کمتر متوجهشان شویم، در پاییز پررنگتر به چشم میآیند؛ یک فنجان چای، گرمای خانه، صدای دورِ باران و چند دقیقه سکوت.

خیابانها هم در این فصل قصهی دیگری دارند. برگهای افتاده زیر پای رهگذران خشخش میکنند و باد، گاهی آنها را از گوشهی پیادهرو بلند میکند و به رقصی کوتاه میکشاند. کودکی دستش را در برگها فرو میبرد، رهگذری برای تماشای شاخهای رنگارنگ قدمش را کند میکند و کسی از پنجره، رفتوآمد ابرها را دنبال میکند. پاییز انگار به همه یادآوری میکند که زیبایی همیشه در اتفاقهای بزرگ نیست؛ گاهی در برگ کوچکی است که روی شانهی کت مینشیند، در قطرهای که روی شیشه میلغزد یا در نوری که از میان شاخههای خالی راه خود را پیدا میکند.
با این همه، پاییز برای من فقط فصل رنگها و باران نیست. بعضی فصلها خاطرهها را نزدیکتر میکنند؛ آنقدر نزدیک که گاهی حضور کسانی را که دیگر کنارمان نیستند، میان صدای باد و تصویر برگها حس میکنیم. پارسال، همین موقع، پدرم بود؛ در میان ما، با حضور و صدایی که بخشی از زندگی روزمرهمان بود. اما امسال دیگر در میان ما نیست. گفتن این جمله آسان نیست، حتی اگر بارها در دل تکرارش کرده باشم. پاییز امسال همان رنگها را دارد، همان هوا و همان برگهایی را که از شاخه میافتند، اما جای پدر در این منظره خالی است؛ جای نگاهی که شاید با دیدن باران چیزی میگفت، یا حضوری که بیآنکه لازم باشد حرفی بزند، دلگرمی میبخشید.

وقتی پاییز امسال را تماشا میکنم، گاهی ناخودآگاه به پارسال برمیگردم. به روزهایی که هنوز میشد حضور پدر را عادی دانست؛ به لحظههایی که شاید آن زمان معمولی به نظر میرسیدند، اما حالا ارزششان را با تمام وجود حس میکنم. آدم گاهی نمیداند یک گفتوگوی ساده، یک نگاه مهربان، کنار هم نشستن یا شنیدن صدای آشنایی، قرار است روزی به خاطرهای عزیز و تکرارنشدنی تبدیل شود. شاید برای همین است که پاییز، در کنار زیباییاش، آدم را به فکر فرو میبرد؛ به یادمان میآورد که لحظهها میگذرند و بودنِ عزیزان، نعمتی است که باید تا وقتی کنارمان هستند، قدرش را بدانیم.
با رفتن پدر، بعضی چیزها برای همیشه تغییر میکنند. خانه همان خانه است، راهها همان راههای همیشگیاند و پاییز باز هم از راه میرسد؛ اما در میان همین آشناییها، جای خالی او خودش را نشان میدهد. گاهی در سکوت خانه، گاهی در خاطرهای که ناگهان از راه میرسد و گاهی در روزی که دلم میخواهد چیزی را با او قسمت کنم. دلتنگی همیشه پر سر و صدا نیست. بعضی وقتها آرام میآید و کنار آدم مینشیند؛ مثل بارانی که بیخبر روی شیشه میبارد و بعد، همهچیز را اندکی دگرگون میکند.
شاید یکی از رازهای پاییز همین باشد که همزمان میتواند زیبا و اندوهگین باشد. میتواند چشم را به رنگ برگها روشن کند و دل را به یاد کسی ببرد که جایش خالی است. میتواند بوی باران را به خانه بیاورد و خاطرهای قدیمی را از گوشهی ذهن بیرون بکشد. این دو احساس، با هم ناسازگار نیستند؛ میشود از منظرهی درختان لذت برد و همزمان دلتنگ پدر بود. میشود لبخند زد و در همان لحظه، بغضی آرام را هم در دل نگه داشت. دوست داشتن و دلتنگی، گاهی درست در میان همین لحظههای زیبا کنار هم زندگی میکنند.
وقتی برگها از شاخه جدا میشوند، پایان را به یاد میآوریم، اما شاید پاییز فقط فصل از دست دادن نباشد. درخت برگهایش را رها میکند، اما ریشههایش پابرجا میمانند. آنچه از زندگی عزیزانمان در ما بهجا میماند نیز شبیه همان ریشههاست؛ خاطرهها، مهربانیها، حرفها، خصلتها و چیزهایی که از آنها آموختهایم. پدر دیگر در میان ما نیست، اما رد محبت و حضورش در زندگیمان باقی است.
در بعضی رفتارها، در بعضی تصمیمها و در خاطرههایی که با گذشت زمان کمرنگ نمیشوند، میتوان نشانی از او پیدا کرد.پدر در کنارم نیست اما یاد اندیشه و کلامش که همیشه ما را به یاد خدا می انداخت در قلب ما هست،پاییز را دوست دارم چون به یاد می آورد،از دست دادن و سبک شدن اگر با زاویه دید خدایی باشد،شاید زیبایی را برایت نمایان کند … اما
پاییز امسال برای من فصلی آمیخته به تماشا و دلتنگی است؛ فصلی که زیباییاش را نمیتوان نادیده گرفت و جای خالی پدر را هم نمیتوان انکار کرد. هر بار که برگهای رنگارنگ را میبینم، به خودم یادآوری میکنم که زندگی با همهی دگرگونیهایش همچنان ادامه دارد. درختان دوباره جوانه خواهند زد، روزهای سرد میگذرند و بهار از راه میرسد؛ اما هیچکدام از اینها به معنای فراموش کردن نیست. بهار میآید، ولی خاطرهی پاییز و آنهایی که دوستشان داشتهایم، در دل میماند.
شاید بهترین کار این باشد که در روزهای باقیماندهی پاییز کمی آهستهتر قدم برداریم؛ بیشتر به آسمان نگاه کنیم، صدای باران را بشنویم، از گرمای خانه لذت ببریم و به کسانی که هنوز کنارمان هستند، بیشتر توجه کنیم. و اگر دلتنگ عزیزی هستیم، به خودمان اجازه دهیم دلتنگ باشیم؛ بیآنکه از غممان خجالت بکشیم یا بخواهیم آن را پنهان کنیم. بعضی دلتنگیها نشانهی عمق دوست داشتناند؛ یادآور پیوندی که با رفتن یک نفر، از میان نمیرود.
پاییز، با تمام برگهای زرد و نارنجیاش، به من یاد میدهد که زیبایی و دلتنگی میتوانند در یک قاب جا بگیرند. امسال، وقتی نسیم برگها را با خود میبرد، من هم از میان رنگها خاطرهی پدرم را به یاد میآورم؛ همانطور که پارسال در میان ما بود و امسال دیگر نیست. جای خالیاش درد دارد، اما محبتی که از او بهجا مانده، هنوز در قلب ما زنده است. شاید همین مهرِ باقیمانده باشد که روزهای پاییزی را، با وجود دلتنگی، همچنان روشن و زیبا میکند.خدا رحمت کند پدران و مادران مان را که در هر تفسیری یاد خدا را در قلب ما زنده نگه داشتند و خودشان به دیدار او رفتند و …
در این پاییز زیبا یادی کنیم از عزیزانمان با هر ذکری که آنان را به خدا نزدیکتر میکند.
نویسنده :سمیه رضایی
دیدگاهتان را بنویسید